Regenereer de architect

Iedere architect wil werk maken dat ertoe doet. We willen gebouwen ontwerpen die lang meegaan en betekenis hebben voor hun omgeving. In de zoektocht daarnaar richten we ons vaak op nieuwe materialen en betere bouwmethoden. Maar misschien begint de verandering ergens anders. Niet bij het gebouw, maar bij degene die het ontwerpt.

Op 10 september 2026 geeft Jelle Post namens 1op1 Academy tijdens ARCHITECT@WORK Rotterdam de lezing ‘Regenereer de architect’. Daarin staat niet alleen regeneratieve architectuur centraal, maar vooral de vraag wat deze manier van denken van de architect vraagt.

Verder kijken dan het gebouw

Regeneratieve architectuur wil verder gaan dan het beperken van schade. Een gebouw zou ook iets moeten teruggeven aan de plek waar het staat. Het kan bijdragen aan natuurherstel of een positieve invloed hebben op de mensen die er wonen en werken.

Dat klinkt logisch, maar het heeft grote gevolgen voor de manier waarop we ontwerpen. Een gebouw kan niet langer worden beschouwd als een los object. Het maakt deel uit van zijn omgeving en krijgt betekenis door de manier waarop het daar functioneert. De architect moet daarom verder kijken dan het programma van eisen. Wat heeft deze plek nodig? Welke bestaande kwaliteiten kunnen worden versterkt? En wat laat het gebouw na voor de generaties die volgen?

Een praktijk onder druk

Tegelijkertijd staat de architectenpraktijk zelf onder druk. De maatschappelijke verwachtingen nemen toe, terwijl projecten steeds sneller moeten worden uitgevoerd. De architect wordt geacht richting te geven, maar krijgt daar niet altijd de ruimte voor. Goede intenties kunnen daardoor tijdens het proces langzaam verdwijnen.

Daar ontstaat een ongemakkelijke tegenstelling. We willen omgevingen ontwerpen die kunnen herstellen en groeien, terwijl onze eigen manier van werken soms juist uitputtend is. Kun je regeneratief ontwerpen binnen een praktijk die zelf nauwelijks ruimte laat voor herstel?

Ook de architect moet regenereren

Het woord regenereren betekent opnieuw tot ontwikkeling brengen. Dat begrip kunnen we ook toepassen op de architect. Misschien moeten we niet alleen onze gebouwen opnieuw doordenken, maar ook onze eigen positie in het bouwproces.

Dat begint met de vraag waar je als architect werkelijk voor staat. Niet als abstracte ontwerpvisie, maar als uitgangspunt voor de keuzes die je iedere dag maakt. Wanneer spreek je je uit? Wanneer beweeg je mee? En wanneer dreigt een compromis de essentie van een ontwerp weg te nemen?

De regeneratieve architect heeft daarom geen nieuwe functietitel nodig. Het gaat om een andere houding tegenover het vak. Om aandachtiger te kijken naar wat er al is en verantwoordelijkheid te nemen voor wat een ontwerp teweegbrengt. Dat vraagt soms ook om het opnieuw beoordelen van vertrouwde werkwijzen.

Binnen 1op1 Academy geloven we dat de ontwikkeling van het vak niet losstaat van de ontwikkeling van de architect. Wie verandering wil aanbrengen in de gebouwde omgeving, moet ook bereid zijn zichzelf te blijven onderzoeken. Niet omdat de architect het middelpunt van de opgave is, maar omdat iedere verandering uiteindelijk wordt gedragen door mensen die keuzes durven maken.

Tijdens ARCHITECT@WORK neemt Jelle Post bezoekers mee in deze zoektocht. De lezing biedt geen vast recept voor regeneratieve architectuur. Ze vormt vooral een uitnodiging om opnieuw na te denken over onze rol in een wereld die vraagt om herstel.

Want misschien begint regeneratieve architectuur met een andere vraag:

Wat voor architect willen we zijn?

De lezing ‘Regenereer de architect’ vindt plaats op donderdag 10 september 2026 tijdens ARCHITECT@WORK in Rotterdam Ahoy.